طراحی سازه

طراحی سازه
طراحی انواع سازه شامل برآورد، تخمین و مشخص نمودن ضروریات یک ساختمان می باشد که بر روی طراحی سازه بنا تأثیر گذار است و مهم است که حتماً قبل از پی ریزی و شروع کار ساختمانی تمام فرایند پروژه، بر روی کاغذ پیاده سازی شود و ساختار اصلی سازه ساختمان را با تمام احتمالات، پیش بینی مشکلات ، برآورد هزینه های اجرایی، زیبایی شناختی در اجرای پروژه های ساختمانی، پیگیری مجوزها و أخذ استانداردهای ساختمانی، هزینه های حقوقی مهندسان و کارگران و ... باید به صورت برنامه ریزی شده در طراحی اولیه سازه تخمین زده شود تا به نتایج دلخواه دست یابند.
مرحلۀ طراحی
در این مرحله از فرایند ساخت و ساز، نیاز است که طرح اصلی و برنامه ریزی شده ای از نقشه کشی فیزیکی ساختمان را بر روی کاغذ طراحی نموده و با استفاده از نرم افزارهای نقشه کشی، نمای کلی طراحی سازه ساختمانی را پیاده سازی نمائید.
مرحلۀ ساخت و ساز بنا
آخرین مرحله در اجرای طراحی سازه، ساخت و ساز کامل بنا می باشد و با توجه به نقشه های طراحی سازه، شروع به پیاده سازی تک تک مراحل نمود و با بکارگیری از برزوترین تجهیزات و ماشین آلات مرتبط و همچنین نیروی کار پشتکار و با تجربه، در مدت زمان برآورد شده به پایان رساند. در این مرحله از طراحی و برنامه ریزی سازه، تحلیل و بررسی تمام زوایای اجرای کار و پیاده سازی تمام مراحل بر عهده مهندسین ناظر کیفی می باشد که تمام فرایند بدون نقصان اجرا شود.
هزینه طراحی سازه های فلزی و بتنی
برآورد هزینه های طراحی سازه بتنی با فلزی به عناصر مختلفی بستگی دارد و نمی توان گفت که حتماً طراحی سازه بتنی بیشتر از فلزی است و بالعکس. تخمین هزینه های سازه های بتنی به عواملی چون نوع مصالح ساختمانی، طرح سازه مورد نظر، مدت زمان اجرای اسکلت بندی ساختمان، مقدار فولادی که در طراحی سازه بتنی به کار می رود، پیاده سازی سازه های بتنی بر اساس آیین نامه های اجرایی، حجم میلگردهای به کار رفته و ... بستگی دارد.
مدت زمان طولانی اجرای پروژه طراحی سازه های بتنی تأثیر زیادی بر برآورد هزینه دارد که در این مدت زمان نیاز است که پرسنل حقوق دریافت کنند و ماشین آلات و دستگاه ها به کار خود ادامه می دهند که این هزینه مازادی را نسبت به طراحی سازه های فلزی ایجاد می کند.
انواع فاز های صفر، یک و دو در طراحی سازه
فاز صفر طراحی سازه :
شامل مطالعات معماری می‌باشد. در این فاز شناخت نسبت به اقلیم منطقه، شرایط معماری منطقه، ضوابط و قوانین، چارچوب‌ها و استانداردها و… مدنظر می‌باشد و پروژه از نظر توجیه فنی و اقتصادی و همچنین توجیه اجتماعی معماری مورد بررسی قرار می گیرد. اطلاعات و شناخت موردنظر در فاز صفر معماری در بسیاری از موارد از طریق مذاکرات با کارفرما و آگاه شدن از نیازهای مورد نظرش به دست می‌آید.
فاز یک طراحی سازه :
پس از نهایی شدن طرح در فاز صفر، نقشه‌ های ساختمان را به طور دقیق با مقیاس مناسب ترسیم می‌کنند. این نقشه‌ها ویژگی‌های معماری ساختمان از قبیل نحوه‌ی استقرار، روابط فضاها و مشخصات نماهای ساختمان را نشان می‌دهد و مبنای ارزیابی و تصمیم‌گیری کارفرمایان و استفاده‌کنندگان و سرمایه‌گذاران هستند.
برای تفهیم طرح به دیگران، ترسیم، ارائه دقیق و زیبای طرح و حتی ساخت ماکت، اهمیت به سزایی دارد.
به‌ طور کلی نقشه‌ های فاز یک در ساختمان شامل “نقشه موقعیت ساختمان“، “نقشه پلان طبقات“، “نقشه برش ساختمان” و “نقشه نماهای ساختمان” می‌باشد.
فاز دو طراحی سازه :
برای اجرای هر ساختمان با بهره گرفتن از نقشه‌ های فاز یک، نقشه‌ های اجرایی (فاز دو) آن را تهیه می‌نمایند. این نقشه‌ها شامل مواردی از جمله نوع فونداسیون‌ها، ابعاد ستون‌ها، مسیر لوله‌ها، جنس دیوارها، جنس و جزئیات در و پنجره‌ها، مصالح کف سازی، محل استقرار لامپ‌ها و … می‌باشد.
انواع نقشه در فاز دو طراحی سازه:
نقشه‌های معماری: توسط مهندس معمار طراحی می‌شود که مشخصات کامل مصالح و جزئیات اجرایی قسمت‌های مختلف ساختمان را تعیین می‌کند .
نقشه‌های سازه: که توسط مهندس محاسب طراحی می‌شود و به معرفی مشخصات فونداسیون‌ها، ستون‌ها، تیرها و پوشش سقف‌ها می‌پردازد.
نقشه‌های تأسیسات مکانیکی: که توسط مهندس مکانیک طراحی می‌شود و به معرفی سیستم آب‌رسانی، دفع فاضلاب، نحوه‌ی گرمایش و سرمایش می‌پردازد .
نقشه‌های تأسیسات الکتریکی: که توسط مهندس برق طراحی می‌شود و به معرفی سیستم روشنایی، کلید و پریز و تلفن ساختمان می‌پردازد .

مراحل نقشه‌کشی سازه بتنی و فولادی به طور کلی نقشه های ساختمانی را می توان به 3 دسته تقسیم نمود.
1. نقشه های معماری
2. نقشه های سازه ای(محاسباتی)
3. نقشه های تاسیساتی
نقشه های معماری: از جمله ی مهم ترین نقشه های معماری می توان به پلان(plan) اشاره نمود. در نقشه ی پلان دید شخص از بالا به ساختمان به نمایش گذاشته می شود و یک برش افقی فرضی که در دو سوم ارتفاع از کف طبقه لحاظ می شود وضعیت طبقه را برای بیننده نمایان می کند. در پلان اتاق ها و ابعادشان، محل در و پنجره ها، راه پله و آسانسور به نمایش گذاشته می شود. در اکثر ساختمان های چند طبقه پلان تیپ(Typical plan) تهیه می شود و این بدان معنی است که چند طبقه دارای پلان یکسانی هستند. از دیگر پلان های معماری می توان به مقطع(section)و نما(elevation) اشاره نمود.
  نقشه ی مقطع به صورت برش فرضی عمودی ساختمان و دید از روبه رو است که برای بخش های حساس داخلی هم چون راه پله، رامپ، حمام، دستشویی و آشپزخانه ترسیم می شود.
 
نقشه های سازه ای(محاسباتی): پس از این که پلان معماری در فاز 1 ترسیم شد، در فاز 2 می بایست پلان سازه تهیه شود. پلان سازه در واقع جزئیات ساخت و نحوه ی اجرای سازه را به مهندسان نشان می دهد و نظارت های ساخت نیز بر اساس آن صورت می پذیرد. از جمله ی مهم ترین نقشه های سازه ای می توان به نقشه های اسکلت ساختمان، پی و ستون ها، دیوارهای برشی و باربر، و نقشه های تیرریزی سقف اشاره نمود.
 
نقشه های تاسیساتی: این نقشه ها خود شامل دو نوع نقشه ی تاسیسات مکانیکی و نقشه ی تاسیسات برقی می شود.
در نقشه های تاسیسات مکانیکی کلیه ی نقشه های هدایت آب و فاضلاب و تهویه رسم می شود و شامل موارد زیر می شود:
 
لوله کشی آب سرد و گرم بهداشتی
لوله کشی سیستم شوفاژ و تهویه مطبوع
شبکه آب باران و فاضلاب
کانال های تهویه یا کولر
لوله کشی موتور خانه

در نقشه های تاسیسات برقی نیز مسیر و مشخصات کلیه سیم کشی ها از جمله برق ، تلفن و آنتن به نمایش گذاشته می شود.
•    طراحی سازه بر اساس طرح معماری
•    آکس‌بندی اجرایی و نمایش صحیح ستون‌های سازه در پلان معماری
•    مراحل گودبرداری و اجرای فونداسیون ساختمان
•    بررسی انواع خاک و گودبرداری تا رسیدن به خاک بکر برای اجرای فونداسیون
•    نمایش درز انقطاع در پلان فونداسیون
•    نحوه اجرا و ترسیم بتن مگر در فونداسیون
•    نحوه اجرا و ترسیم آرماتور ریشه ستون در سازه بتنی
•    نحوه صحیح ترسیم نقشه آرماتورگذاری شبکه تحتانی و شبکه فوقانی فونداسیون
•    نحوه صحیح ترسیم آرماتورهای تقویتی فونداسیون
•    نحوه ترسیم مقاطع فونداسیون
•    نحوه اجرا و ترسیم کف‌ستون‌ها (بیس‌پلیت)
•    نحوه ترسیم ستون‌های بتنی و فولادی
•    نحوه ترسیم دیوارهای حائل جهت جلوگیری از رانش خاک
•    نحوه ترسیم نما و مقاطع دیوارهای برشی در نقشه‌های سازه
•    نحوه ترسیم پلان تیرریزی ساختمان بتنی
•    نحوه ترسیم پلان تیرریزی ساختمان فولادی
•    نحوه ترسیم مقاطع تیرهای بتنی و فولادی
•    بررسی و ترسیم دیتیل‌های اجرایی سازه
•    و…



چاپ